สุขบัญญัติ ข้อ 3 ล้างมือให้สะอาด ก่อนกินอาหารและหลังการขับถ่าย

มือ เป็นอวัยวะที่ใช้สัมผัสกับสิ่งของต่าง ๆ จึงเป็นสื่อสำคัญที่จะนำเชื้อโรคเข้าสู่ร่างกาย โดยเฉพาะมือที่สัมผัสกับสิ่งสกปรก แล้วหยิบจับอาหารเข้าปาก สัมผัสบริเวณตา จมูก ใบหน้า หรืออวัยวะอื่น ๆ ตามร่างกาย ก็จะทำให้ติดเชื้อโรคได้ โรคติดเชื้อมากมายที่สามารถติดต่อผ่านการสัมผัส เช่น โรคติดเชื้อระบบทางเดินหายใจ เช่น หวัด วัณโรค ไข้หวัดใหญ่ หัด หัดเยอรมัน โรคติดเชื้อทางเดินอาหาร ได้แก่ ท้องเสีย ตับอักเสบชนิดเอ บิด อหิวาตกโรค พยาธิชนิดต่างๆ  ซึ่งติดต่อได้จากการที่มือปนเปื้อนเชื้อโรค แล้วหยิบจับอาหารรับประทานเข้าไป โรคติดต่อทางการสัมผัสโดยตรง เช่น ตาแดง เชื้อรา แผลอักเสบที่ผิวหนัง หิด เหา เริม และโรคที่ติดต่อได้หลายทาง ได้แก่ อีสุกอีใส อาจติดต่อได้ทั้งจากการหายใจและการสัมผัส โรคติดเชื้อเหล่านี้ เป็นโรคที่พบบ่อย และบางครั้งอาจมีภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงตามมาได้

การป้องกันเชื้อโรคและสารปนเปื้อนที่ติดมากับมือเข้าสู่ร่างกาย เราจึงควรปฏิบัติดังนี้

1. ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยสบู่และน้ำ หรือแอลกอฮอล์เจล

2. ล้างมือก่อนกินอาหาร เตรียมและปรุงอาหาร เปลี่ยนคอนแทคเลนส์ ทำกิจกรรมที่สัมผัส ตา ปากจมูก และใบหน้า

3.  ล้างมือหลังจาก เข้าห้องน้ำ ไอจาม สั่งน้ำมูก สัมผัสสัตว์ทุกชนิด หลังสัมผัสของใช้ร่วมกับผู้อื่น เช่น ลูกบิดประตู ราวบันได ปุ่มกดลิฟท์ เป็นต้น

4. ห้ามใช้มือที่ไม่ได้ล้างด้วยสบู่และน้ำสัมผัสใบหน้า ตา จมูก และขยี้ตา

5. พกเจลล้างมือติดตัว เมื่อออกนอกบ้าน ถูมือ ทำความสะอาดมือ 15 วินาที ใช้ได้ดีในเวลาที่หาห้องน้ำหรืออ่างล้างมือไม่เจอ

      การล้างมือให้สะอาดด้วยวิธี 7 ขั้นตอน โดยทุกขั้นตอนทำ 5 ครั้ง และทำสลับกันทั้ง 2 ข้าง ทั้งมือซ้ายและมือขวา ดังนี้ (1).ฝ่ามือถูฝ่ามือ  (2) ฝ่ามือถูหลังมือและนิ้วถูซอกนิ้ว (3) ฝ่ามือถูฝ่ามือและนิ้วถูซอกนิ้ว (4) หลังนิ้วมือถูกฝ่ามือ (5) ถูนิ้วหัวแม่มือโดยรอบด้วยฝ่ามือ (6) ปลายนิ้วถูขวางฝ่ามือ และ(7) ถูรอบข้อมือ

     วิธีการง่ายๆ ที่ลงทุนน้อยแต่ได้ผลตอบแทนสูง ในการควบคุมและป้องกันโรคติดเชื้อผ่านทางมือก็คือ การล้างมือบ่อยๆ ในผู้ป่วยที่เป็นโรคตาแดง เป็นวิธีป้องกันการระบาดของโรคได้ หรือการล้างมือของผู้ประกอบอาหาร สามารถป้องกันการระบาดของโรคติดเชื้อทางเดินอาหารได้เช่นกัน แต่ปัญหาที่พบบ่อยก็คือ คนทั่วไปไม่ค่อยให้ความสนใจและไม่ค่อยระวังตัว เนื่องจากเชื้อโรคดังกล่าวแม้จะเป็นอันตราย แต่มีขนาดเล็ก มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น ทำให้ถูกมองข้ามไปง่ายๆ เมื่อทุกคนทราบถึงอันตรายแล้ว จะต้องให้ความสำคัญกับการล้างมือให้สะอาดอยู่เสมอ