"วัณโรค" รู้เร็ว รักษาหาย ไม่แพร่กระจาย

เชื่อว่าไม่มีใครไม่รู้จักโรค "วัณโรค" ดูจะเป็นชื่อโรคเก่าๆ ที่คนสมัยนี้ไม่น่าจะเป็นกันแล้ว แต่อันที่จริงในประเทศไทยยังพบผู้ป่วยวัณโรคอยู่เป็นจำนวนมาก และต่อเนื่องยาวนานยังไม่ลดลงไปไหน วัณโรค เป็นเชื้อแบคทีเรียชนิดหนึ่ง สามารถทนอยู่ในอากาศ และสิ่งแวดล้อมได้นาน มักเข้าสู่คนโดยการหายใจเอาเชื้อนี้เข้าไป แต่ก็อาจเข้าทางอื่น เช่น บาดแผลได้ด้วย  โดยปกติเมื่อร่างกายได้รับเชื้อวัณโรค ร่างกายจะสามารถ ควบคุมเชื้อนี้ได้ระดับหนึ่งทำให้ไม่เป็นโรค เชื้อจะซ่อนอยู่ในร่างกาย หากร่างกายอ่อนแอ เชื้อก็จะกำเริบก่อให้เกิดโรคได้ เช่น คนที่เป็นโรคเบาหวาน คนที่ได้รับยากดภูมิคุ้มกัน เช่น สเตียรอยด์ และกลุ่มที่มีปัญหา ในปัจจุบัน คือคนไข้เอดส์ ซึ่งทำให้ปัจจุบันพบโรคนี้มากขึ้น นอกจากนี้จำนวนผู้ป่วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วยบางรายที่มีอาการดื้อยามีแนวโน้มที่จะสูงขึ้นเรื่อยๆ อีกด้วย


       อาการของวัณโรค  ไอเรื้อรังเกิน 2 สัปดาห์ บางราย ไอมีเสมหะ สีเหลือง สีเขียว และเลือดปน หรืออาจจะไอแห้งๆ ก็ได้ เจ็บแน่นหน้าอก  มีไข้ต่ำๆ ในช่วงบ่าย หรือค่ำ  น้ำหนักลด แม้ว่าจะทานอาหารได้ตามปกติ  เจ็บแน่นหน้าอก เหนื่อยหอบง่าย  มีเหงื่อออกมากผิดปกติในเวลากลางคืน หากมีอาการดังกล่าว ควรรีบพบแพทย์ทันที    เพื่อทำการรักษาอย่างถูกวิธีต่อไป 


การป้องกันตัวเองจากวัณโรค หากจำเป็นต้องทำงานอยู่ในสถานที่ที่อากาศถ่ายเทไม่สะดวกให้ออกมาสูดอากาศภายนอกบ้างในระหว่างวัน รักษาร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ พักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ ทานอาหารที่ดีและมีประโยชน์  หลีกเลี่ยงการใกล้ชิดกับผู้ป่วยวัณโรคในระยะแพร่เชื้อ สวมหน้ากากอนามัย เมื่อมีความเสี่ยงต่อการอยู่ใกล้ผู้ป่วยวัณโรค หลีกเลี่ยงพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อ HIV. ลดการดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่ และอย่าใช้สารเสพติด ตรวจสุขภาพอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

          

หากเป็นวัณโรคแล้ว ควรปฏิบัติตนเองอย่างเคร่งครัด คือ กินยาตามชนิดและขนาดที่แพทย์สั่งให้อย่างสม่ำเสมอจนครบกำหนด หลังกินยาไประยะหนึ่ง อาการไอและอาการทั่ว ๆ ไป จะดีขึ้นอย่าหยุดกินยาเด็ดขาด ควรงดสิ่งเสพติดทุกชนิด เช่น เหล้า บุหรี่ ฯลฯ สวมผ้าปิดจมูก เพื่อป้องกันการแพร่กระจายเชื้อไปสู่ผู้อื่น เปลี่ยนผ้าปิดจมูกที่สวมบ่อยๆ เพราะผ้าปิดจมูกเองก็เป็นพาหนะได้เช่นกัน บ้วนเสมหะลงในภาชนะหรือกระป๋องที่มีฝาปิดมิดชิด จัดบ้านให้อากาศถ่ายเทสะดวกให้แสงแดดส่องถึงและหมั่นนำเครื่องนอนออกตากแดด รับประทานอาหารที่มีประโยชน์


ใครก็ตามที่มีญาติพี่น้อง หรือคนรู้จักป่วยเป็นวัณโรค สิ่งที่ผู้ป่วยต้องการ คือกำลังใจในการรักษา ถึงแม้จะเป็นโรคติดต่อ แต่เราก็สามารถอยู่ร่วมกันได้อย่างปลอดภัย เพียงแต่เราเองก็ต้องรักษาสุขภาพร่างกายของเราให้ดีให้ผู้ป่วยใส่หน้ากากอนามัย และจัดบ้านช่อง สถานที่ทำงานให้สว่างสดใส รับแสงแดด และให้อากาศถ่ายเทได้สะดวก เพียงเท่านี้ก็ปลอดภัยจากวัณโรค


  แหล่งที่มา : สำนักวัณโรค กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2556). แนวทางการดำเนินการควบคุมวัณโรคแห่งชาติ พ.ศ. 2556.กรุงเทพฯ