วัคซีนไข้หวัดใหญ่....เรื่องที่ควรรู้

วัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นวัคซีนผลิตจากเชื้อที่ตายแล้วโดยผ่านกระบวนการผลิตที่มีความปลอดภัยและมีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ แต่ผู้ที่ได้รับวัคซีนไข้หวัดใหญ่แล้วยังอาจเป็นไข้หวัดใหญ่ได้ แต่อาการจะน้อยลง วัคซีนไข้หวัดใหญ่ไม่ได้ป้องกันไข้หวัดทั่วไปที่เกิดจากเชื้ออื่น ๆ วัคซีนไข้หวัดใหญ่จะฉีดบริเวณต้นแขน เพื่อให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันโรคไข้หวัดใหญ่มากขึ้น โดยใช้เวลา  2 สัปดาห์ก่อนจะออกฤทธิ์ วัคซีนจะช่วยป้องกันการติดเชื้อไข้หวัดใหญ่ได้ 3-4 สายพันธุ์ ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่มีแนวโน้มจะแพร่ระบาดในช่วงนั้นๆ ปกติแล้ววัคซีนไข้หวัดใหญ่นั้นควรฉีดตั้งแต่ก่อนเข้าสู่ฤดูแพร่ระบาดของโรค ซึ่งในประเทศไทยมักเป็นช่วงฤดูฝนและฤดูหนาว เพื่อให้วัคซีนทำงานได้เต็มประสิทธิภาพในช่วงที่มีการระบาด

การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ควรทำเป็นประจำทุกปี เพราะเมื่อฉีดวัคซีนไปสักระยะ ภูมิคุ้มกันของร่างกายที่มีต่อโรคจะค่อย ๆ ลดลง ในแต่ละปีสายพันธุ์ของเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ที่แพร่ระบาดอาจเปลี่ยนแปลงไป จึงต้องฉีดวัคซีนทุกปีเพื่อให้ร่างกายมีภูมิคุ้มกันมากขึ้น และป้องกันได้ตรงกับสายพันธุ์ที่กำลังระบาด วัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นวัคซีนที่คนทั่วไปฉีดได้ แต่ควรมีอายุมากกว่า 6 เดือนขึ้นไป  และเด็กอายุต่ำกว่า 9 ปี  ที่รับการฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่ เป็นปีแรก ควรได้รับ 2 เข็ม โดยเข็มที่ 2 ห่างจากเข็มแรก 4 สัปดาห์ รวมทั้ง บุคคลที่อยู่ในกลุ่มเสี่ยงควรได้รับวัคซีน ปีละ 1 เข็มอย่างสม่ำเสมอ เพื่อช่วยป้องกันความรุนแรงและการแพร่กระจายของโรคไข้หวัดใหญ่ กลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงควรได้รับการฉีดวัคซีน ได้แก่

          1. บุคลากรทางการแพทย์ และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วย

          2. หญิงมีครรภ์ อายุครรภ์ 4 เดือนขึ้นไป

          3. เด็กอายุ 6 เดือน ถึง 2 ปี

          4. ผู้ที่มีโรคเรื้อรัง ได้แก่ ปอดอุดกั้นเรื้อรัง หอบหืด หัวใจ หลอดเลือดสมอง ไตวาย มะเร็งที่กำลังให้เคมีบำบัด เบาหวาน

          5. บุคคลที่มีอายุ 65 ปี ขึ้นไป

          6. ผู้พิการทางสมองช่วยเหลือตัวเองไม่ได้

          7. โรคธาลัสซีเมีย ภูมิคุ้มกันบกพร่อง รวมถึงผู้ติดเชื้อเอชไอวีที่มีอาการ

          8. ผู้ที่มีน้ำหนักตั้งแต่ 100 กิโลกรัมหรือ BMI ตั้งแต่ 35 kg/m2

การฉีดวัคซีนไข้หวัดใหญ่เป็นแนวทางการป้องกันที่ดีสำหรับทุกครอบครัว เพราะเป็นโรคที่ติดต่อกันทางระบบทางเดินหายใจ และติดต่อจากการสัมผัสเชื้อโดยการใช้ของร่วมกันของผู้ป่วย เช่น ประตู ลูกบิด ภาชนะที่ในบ้านที่ใช้ร่วมกัน เนื่องจากโรคไข้หวัดใหญ่มีอาการรุนแรงกว่าไข้หวัดธรรมดา มักเป็นนานกว่า 1 สัปดาห์หรืออาจมากกว่านั้น

จึงจะหายเป็นปกติ  หากผู้สูงอายุหรือผู้ที่มีความเสี่ยงสูงป่วยเป็นไข้หวัดใหญ่ก็อาจอันตรายถึงชีวิตได้ ดังนั้นหากในครอบครัวมีผู้ป่วย จะต้องล้างมือให้สะอาดด้วยน้ำและสบู่เป็นประจำ แยกเครื่องใช้ส่วนตัวไม่ควรใช้ปะปน ไม่คลุกคลี หรือนอนร่วมกับผู้ป่วย ให้ผู้ป่วยใส่หน้ากากอนามัย  

 

แหล่งข้อมูล : เอกสารแนะนำความรู้เกี่ยวกับวัคซีนสำหรับประชาชน ไข้หวัดใหญ่ ป้องกันได้ด้วย "วัคซีน"

                  กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข                                   

          12 พฤศจิกายน 2562